تمام جزئیات و کلیات بتن ریزی ساختمان

بتن‌ ریزی یکی از مهم‌ترین مراحل ساخت و ساز در هر بنایی است و نمی‌توان به راحتی از کنار آن گذشت؛ چرا که استحکام و مقاومت هر بنا در برابر حوادث مختلف، به پی‌ریزی درست آن مربوط است. بتن ‌ریزی یکی از بخش‌هایی است که باید با دقت و اصولی در ساختن یک سازه اجرا شود تا دغدغه‌ای از بابت ایمنی ساختمان نداشته باشیم. در این مطلب قصد داریم مراحل مختلف بتن ‌ریزی را برایتان شرح دهیم تا شناخت کلی از نحوه‌ی اجرای آن داشته باشید.
مراحل بتن ریزی

بتن ‌ریزی چیست؟

بتن ‌ریزی فرایند تخلیه‌ی بتن آماده به کمک پمپ، جرثقیل یا ابزارهای مشابه در محلی است که به بتن نیاز دارد. اما نکته‌ و سوال اصلی اینجا است که در چه موقعیت‌هایی به بتن ریزی نیاز داریم؟ بتن ریزی به منظور استحکام و انسجام ساختمان انجام می‌شود و می‌تواند مهم‌ترین عنصر در ایمنی سازه‌ها باشد. کیفیت و نحوه‌ی اجرای بتن ریزی باعث مقاومت ساختمان در برابر آسیب‌هایی مثل زلزله است و با توجه به شرایط فعلی کشورمان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بخش‌های مختلفی همچون پی، ستون‌ها و سقف ساختمان نیاز به بتن ریزی دارند و اجرای بتن ریزی در تک تک این بخش‌ها باید با مهارت و دقت انجام شود. مراحل بتن ریزی در تمامی این قسمت‌ها اصول مشترکی دارد که در ادامه آن‌ها را توضیح می‌دهیم.
بتن ریزی

 مرحله‌ی اول: آماده‌سازی بتن

پیش از اجرای بتن ریزی باید از کیفیت بتن مورد نیاز برای سازه اطمینان حاصل کرد. اجزای سازنده‌ی بتن باید با درصد دقیقی ترکیب شوند تا مشکلی برای آن پیش نیاید؛ چرا که کم و زیاد بودن هر کدام از اجزا می‌تواند دردسرهای فراوانی را برای سازندگان و ایمنی سازه‌ به وجود بیاورد. بتن از ترکیب موادی مثل شن و ماسه، سیمان، سنگ‌آهک، آب و مواد شیمیایی دیگر ساخته می‌شود. معمولا سنگ‌دانه‌ها سه چهارم حجم بتن و ملات سیمان و آب، یک چهارم حجم آن را تشکیل می‌دهند. اما در نهایت شیوه‌ی مخلوط کردن مواد با هم، یک پروسه‌ی کاملا تخصصی است و انجام آن به تجربه و دانش کافی نیاز دارد.

در سال‌های اخیر، استفاده از بتن آماده میان کارفرماها و پیمان‌کاران ساختمانی گسترش پیدا کرده است. بتن آماده همان‌طور که از نامش پیدا است، بتنی است که در کارخانه‌های سیمان یا کارگاه‌های کوچک‌تر پرداخته، مخلوط و آماده‌ی استفاده می‌شود و پس از آن برای پیمان‌کاران و متقاضیان ارسال می‌شود. مزیت بتن آماده این است که دردسر ترکیب کردن و آماده‌سازی در محل ساخت و ساز را از بین می‌برد و اتلاف مواد اولیه در مراحل مختلف ساخت و انتقال را به حداقل می‌رساند. برای انتقال این بتن‌ها معمولا از کامیون‌های مخلوط کن یا بونکر بتن استفاده می‌کنند.

کامیون مخلوط‌کن بتن، نقش عمده‌ای در کیفیت بتن‌های آماده دارد.

بونکر انتقال بتن - بتن ریزی

مرحله‌ی دوم: آرماتور و قالب بندی

قالب بندی و آرماتوربندی یکی از مهم‌ترین مراحل آماده‌سازی قبل از بتن‌ ریزی است. در قسمت پی، مهندسین سازه با توجه به تعداد طبقه‌های ساختمان، برآورد بار وارده روی شالوده، کیفیت زمین و چند فاکتور دیگر، تعداد میلگردها و اندازه‌ی آن‌ها را برای بستن آرماتور مشخص می‌کنند. این بخش از کار، تماما بر عهده‌ی مهندسینی است که روی پروژه نظارت دارند و با توجه به محاسباتی که انجام می‌دهند، عرض آرماتورها را مشخص می‌کنند. اطراف آرماتورها هم معمولا فضای کوچکی در نظر گرفته می‌شود تا قالب‌های نگهداری بتن ریزی در آن قرار بگیرند.

از طرفی دیگر، سقف‌ها و ستون‌های موجود در سازه هم نیاز به قالب بندی و آرماتور دارند. پیش از شروع بتن ریزی سقف، آرماتوربندی تیرچه و بلوک انجام می‌شود. معمولا در سازه‌های بتنی برای سقف از تیرچه استفاده می‌کنند و وسط آن ‌را با بلوک یا یونولیت پر می‌کنند. این مواد عایق حرارتی مناسبی هستند و مدت‌هاست که از لحاظ مهندسی تایید شده‌اند. آرماتورها چهار طرف تیرچه‌ها قرار می‌گیرند و بعد از بستن آرماتورها، نوبت به قالب‌گذاری و گذاشتن شمع زیر تیرچه‌ها است. شمع‌ها سطح اتکایی را ایجاد می‌کنند تا مانع از ریختن سقف شوند.

شمع‌های ساختمانی انواع مختلفی دارند، بعضی از آن‌ها در پی ساختمان و برخی برای نگهداری از سقف پیش از بتن ریزی کاربرد دارند. شمع‌ها معمولا از مصالحی همچون فولاد، بتن یا چوب ساخته می‌شوند.

مرحله‌ی سوم: بتن ریزی

پس از قالب گذاری و آرماتوربندی، باید بتن در بخش‌های مورد نظر ریخته شود. از آن‌جا که در بخش پی ساختمان به حجم زیادی بتن نیاز است، از سیستم‌های مختلفی برای انتقال بتن کمک می‌گیرند. کمک گرفتن از دستگاه مونوریل، سیستم آسانسوری یا پمپاژ بتن به قسمت مورد نیاز، راه‌هایی است که سازندگان معمولا از آنها بهره می‌گیرند.

در قسمت سقف به میزان بتن کمتری نیاز است و به کمک روش‌هایی که گفتیم، بتن را به سقف می‌رسانند. اما بتن ریزی سقف باید در یک مرحله انجام شود و اجرای آن نباید با تاخیر زمانی همراه باشد؛ چرا که سقف باید یک‌دست باشد و نباید ترک‌خوردگی و نقصی در آن دیده شود. بتن ریزی ستون‌ها هم معمولا به صورت دستی و یا پمپاژ بتن انجام می‌شود.

مرحله‌ی چهارم: متراکم کردن بتن و استفاده از ویبره

پس از اجرای بتن ریزی باید آن را یک‌دست کنیم و مطمئن شویم که هوایی میان لایه‌های بتن وجود ندارد؛ چرا که وجود هوا درون بتن می‌تواند باعث ایجاد تخلخل در آن شود و استحکام را تا حد زیادی کاهش دهد. به همین دلیل صاف کردن بتن یا در اصطلاح ویبره کردن آن از اهمیت بالایی برخوردار است. برای ویبره کردن بتن‌های ساختمانی،‌ دو راه وجود دارد. اگرضخامت بتن کمتر از ۱۵ سانتی‌متر باشد، معمولا از ماله‌ یا تخته ماله برای ویبره کردن استفاده می‌شود. اما در ضخامت‌های بیشتر از این مقدار، باید سراغ ویبراتورهای مخصوص بتن ریزی رفت. این ویبراتورها می‌توانند لرزشی، فشاری یا ترکیبی از هردو حالت فشاری و لرزشی باشند.

برای خشک شدن اولیه‌ی بتن زمانی حدود بیست و چهار ساعت نیاز است. با خشک شدن بتن در پی ساختمان، سقف‌ها و ستون‌ها، قالب‌ها را جدا می‌کنند. بتن پس از جدا کردن قالب هم نیاز به مراقبت دارد و معمولا تا چند روز باید آن را به صورت مرطوب نگه‌ داشت تا ترک نخورد و آسیب جبران‌ناپذیری نبیند.

یک‌دست و متراکم کردن بتن از مراحل مهم بتن ریزی است.

یک دست کردن بتن ریزی

جمع بندی نهایی و خللاصه مطلب

بتن ریزی سقف

بتن ریزی سقف‌های پروژه به دو صورت، به کمک پمپ‌ یا تاور کرین بسته به موقعیت مکانی و زمانی کار ریخته می‌شد. به منظور جلوگیری از تغییرات در ضخامت سقف بتن ریزی شده که ‌باعث وارد آمدن بار مرده اضافی یا کمبود مقاومت بتن به جهت کمبود حجم آن شده و‌‌ ایجاد سطح یکنواخت در سطح‌ کف سازه در حین بتن ریزی، همواره ارتفاع تمامی نقاط بتن ریزی شده کنترل می‌شود.

‌در مرحله اجرای تخته ماله دوم روی سطح بتن، به منظور‌ اجرای سطحی یکنواخت و بدون ترک، باید ترتیبی فراهم آورد تا سطح بتن از رفت و آمد مربوط به این کار آسیب ظاهری نبیند.‌ از دیگر مراحل بسیار مهم بتن ریزی، مراحل آغازین و پایانی عملیات بتن ریزی است در مرحله آغاز عملیات بتن ریزی باید شرایطی فراهم آورد تا لوله‌های پمپاژ بت، آماده انتقال بتن شود.

بدین منظور در ابتدا با توجه به شرایط محیط مانند درجه حرارت محیط و… طرح اختلاط خاصی از آب و سیمان توسط پمپ بتن، در داخل لوله‌ها جریان می‌یابد. اما باید توجه داشت که این دوغاب سیمان یه هیچ وجه اجازه ورود به سطح بتن ریزی را ندارد و باید به نحوی از محیط عملیات خارج شود. از جمله موارد حفاظت محیطی بتن، جلوگیری از وزش باد در محوطه بتن ریزی شده است. زیرا که خود عامل تبخیر غیر طبیعی رطوبت بتن بوده و موجب ایجاد ترک می‌شود. با محصور کردن اطراف محل بتن ریزی با پوشش مناسب علاوه بر حفاظت محیطی بتن، محیط کار از بقیه محیط جدا شده و ایمنی کارکنان و محیط اطراف منطقه عملیات بتن ریزی نیز تا حد مطلوبی تامین میشود. با توجه به سطح بسیار زیاد بتن ریزی در هر سقف، حدود ۹۰۰ متر مربع‌ نیاز است که در هر مرحله لوله‌های پمپ بتن در حین بتن ریزی باز شده و در مسیر جدید مجدداً بسته شود.‌ انتخاب محل انجام این کار، به نحوی است که مراحل انجام کار کمتر شده و آسیب کمتری به محیط عملیات بتن ریزی برسد. در عین حال هماهنگی بین پمپ محل‌ و محل لوله کشی از مسائلی بوده که قبل از انجام عملیات بتن ریزی نیاز به برنامه ریزی دارد.

بتن ریزی سقف

‌نکات کلیدی کنترل بتن ریزی سقف‌‌

  • ‌کنترل تعداد آرماتورهای سراسری تیر مطابق نقشه
  • ‌کنترل فاصله آرماتورهای طولی از هم
  • ‌کنترل رعایت فاصله بینابینی خاموت‌های تیر
  • ‌کنترل اجرای اولین خاموت تیر در بر ستون (طبق آیین نامه، حداکثر ۶ سانتیمتر است)
  • ‌کنترل خیز منفی سقف تیرچه بلوک
  • ‌کنترل عدم وجود شن و ماسه و فوم و … در قالب‌ها
  • ‌کنترل اجرای ادکا برای هر تیرچه
  • ‌کنترل اجرای کلاف عرضی (میلگردهای طولی و عرضی ژوئن)
  • ‌کنترل فاصله بینابینی شمع‌های زیر سقف (طبق تجربه حداکثر ۸۰ سانتیمتر)
  • ‌کنترل خیس کردن بلوک سقف تیرچه بلوک هنگام بتن ریزی
  • ‌کنترل رعایت کاور تیرهای بتنی
  • ‌کنترل رعایت آرماتورهای تقویتی تیر
  • ‌کنترل رعایت آرماتورهای حرارتی و تقویتی دال سقف (فاصله بینابینی و صاف بودن اجرا)
  • ‌اجرا کردن خاموت‌های ستون در محل فصل مشترک تیر به ستون‌
  • ‌کنترل ته بسته بودن بلوک سیمانی یا بتنی‌

مراحل بتن ریزی

‌قبل از شروع‌ عملیات بتن ریزی مشخصات محل مورد نظر باید با نقشه‌ها‌، مشخصات فنی واستانداردها مطابقت کامل داشته باشد‌. مهمترین اقدامات جهت بررسی مطابقت یا عدم آن بشرح زیر است.
  • کنترل نحوه‌ بستن آرماتورها
  • کنترل قطر، تعداد و فاصله آرماتور‌ها
  • لقمه گذاری زیر و کنار آرماتور‌ها
  • تمیزی سطح بتن مگر، قالب‌ها و‌ میلگردها
  • کنترل فواصل محور تا محور
  • کنترل ابعاد، فونداسیون و شناژ
  • کنترل قائم بودن انکر بولت‌ها
  • کنترل فاصله انکر بولت‌ها
  • کنترل تراز روی بتن
منابع مطلب:
http://www.omransoft.ir
https://blog.cobal.ir
به این پست چند ستاره می دید
[Total: 2 امتیاز از مجموع: 4.5]